Vijftig jaar innovatie in het teken van de vrouw

World Health Day : 7 april 2016

07/04/2016

De gemiddelde levensverwachting van Belgische vrouwen is sinds 1950 met 15 jaar toegenomen, van 67 tot 82 jaar. In 1900 bedroeg de levensverwachting van vrouwen nog 50 jaar. De opmerkelijke stijging van de voorbije vijftig jaar is, rekening houdend met de verbeterde levensomstandigheden en hygiëne, ook en vooral te danken aan de wetenschappelijke en medische vooruitgang.

Naast de ontdekking van de anticonceptiepil, boekten onderzoekers grote successen op het vlak van hormoontherapieën. pharma.be, de koepelvereniging van de innovatieve farmaceutische industrie in ons land, lijst de belangrijkste evoluties op.

Eén van de grootste doorbraken van de voorbije decennia is het in kaart brengen van de werking van vrouwelijke hormonen: progesteron en oestrogeen. Dankzij de kennis over de rol en de werking van deze chemische boodschappers en het inzicht in de manier om die voor medische behandelingen in te zetten, konden onderzoekers aan de slag om volledig nieuwe behandelingen te ontwikkelen.

Van hormonen tot anticonceptie

Op 23 mei 1960 kwam de allereerste anticonceptiepil op de markt in de VS. Eén jaar later, in 1961, perfectioniseerde de Belgische gynaecoloog en wetenschapper Ferdinand Peeters deze primeur tot een pil zonder negatieve bijwerkingen voor de vrouw. De therapeutische vooruitgang bleek een zegen, en niet alleen voor de gezondheid van vrouwen. Dankzij de orale anticonceptie vergrootte ook de controle van de vrouw over haar vruchtbaarheid en haar seksualiteitsbeleving. De anticonceptiemiddelen van nu zijn overigens niet meer te vergelijken met ‘de pil’ van vroeger, en ook dat is te danken aan de therapeutische vooruitgang door de farmaceutische industrie: verfijndere oestrogeendoseringen zorgen vandaag voor een vermindering van de bijwerkingen. Dankzij verregaand onderzoek werden ook andere hormonale anticonceptiemethodes ontdekt.

Minder bijwerkingen na menopauze

De voorbije vijftig jaar werd ook veel onderzoek verricht naar de symptomen die gepaard gaan met menopauze, en met succes. Osteoporose, of het verlies van botdichtheid, gaat sneller in de menopauze mede door de afgenomen productie van oestrogenen. Ook daartegen vond de wetenschap enkele effectieve hormonale en biologische behandelingen. De farmaceutische industrie ontwikkelt momenteel steeds gerichtere biologische therapieën. Dit kan de levenskwaliteit en zelfstandigheid van oudere patiënten ten goede komen.

Vroegtijdige opsporing en behandeling van kanker

Kankers kunnen veroorzaakt worden door externe factoren (levensstijl, omgeving, bacteriën, virussen) of door interne factoren (genetische mutaties). Voor bepaalde organen, zoals de prostaat bij mannen, de borsten, de eierstokken of het endometrium bij vrouwen, kan kanker soms ook het gevolg van een verstoorde werking van hormonen zijn. Wetenschappelijk onderzoek naar hormoonafhankelijke kankers hebben vandaag geleid tot verbeterde diagnostische tests en specifieke hormoontherapieën.

Ook bij niet-hormoongebonden kankers kunnen innovatieve therapeutische strategieën ingezet worden, zoals radiotherapie, chemotherapie en immuuntherapie. In geval van baarmoederhalskanker, veroorzaakt door een chronische infectie met het humaan papillomavirus (HPV), heeft de farmaceutische industrie zelfs een preventief vaccin op de markt gebracht.

Dankzij de grote investering in het onderzoek naar, en de ontwikkeling van nieuwe therapieën, kunnen we vandaag veelbelovende cijfers voorleggen: 83 procent van de vrouwen geneest vandaag van borstkanker.

Auto-immuunziekten vaker bij vrouwen

De farmaceutische industrie investeert ook sterk in behandelingen tegen auto-immuunziekten (AIZ), een grote uitdaging voor de gezondheid van de vrouw. Multiple sclerose, reuma, lupus, auto-immuunziekten van de schildklier … ongeveer 8 procent van de wereldbevolking heeft een auto-immuunziekte, waarvan bijna 80 procent vrouwen. Het ontdekken van nieuwe mechanismes die actief zijn bij AIZ, leidde reeds tot nieuwe therapeutische ontwikkelingen. De hoop op nieuwe behandelingen in dit domein ligt in de verdere ontwikkeling van biologische therapieën, alsook in celtherapie.

Hoopvolle perspectieven in vruchtbaarheid

Ten slotte is de geboekte vooruitgang in de medisch begeleide voortplanting, zoals in-vitrofertilisatie, bemoedigend voor vele vrouwen. Innovatieve, technische mogelijkheden bieden heel wat perspectieven voor koppels met een kinderwens. Ook jonge vrouwen met kanker kunnen geholpen worden om hun vruchtbaarheid te behouden.

Catherine Rutten, CEO van pharma.be: “In het domein van de gezondheid van de vrouw is reeds enorme vooruitgang geboekt door onderzoekers, samen met de universiteiten. Dankzij revolutionaire en innovatieve methodes en behandelingen, is de levensverwachting, maar ook de levenskwaliteit van de vrouw sterk gestegen. We kunnen met trots terugblikken op het onderzoek in de voorbije decennia, en hoopvol de toekomst tegemoet gaan. De wetenschap staat niet stil.

Lees de volledige brochure "De gezondheid van de vrouw: 50 jaar revolutie en nieuwe uitdagingen".